Metin sürümü
Alkol Kullanım Bozukluğu: Karşılanmamış Tedavi Gereksinimleri
Alkol kullanım bozukluğu (AKB), en yaygın psikiyatrik durumlardan biridir. 2023 yılında tahminen 29 milyon ABD’li AKB tanısı almıştır. Bunların yalnızca yaklaşık %2’si farmakolojik tedavi görmüştür.
ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), AKB için üç ilaç onaylamıştır:
- Disülfiram
- Akamprosat
- Naltreksон Ancak onaylı bu ilaçların hiçbiri geniş çaplı etkinlik göstermemekte ya da yaygın biçimde reçete edilmemektedir. AKB için yeni farmakolojik tedavilere açık bir ihtiyaç mevcuttur.
PDF ve diğer dosyaları indirin
GLP-1 Agonistleri: Umut Vaat Eden Bir Aday
Özellikle öne çıkan adaylardan biri, glukagon benzeri peptid 1 (GLP-1) reseptör agonistleridir. Bu ilaçlar şu mekanizmalarla etki göstermektedir:
- Pankreas ve GI traktustaki GLP-1 reseptörlerini aktive etme
- Glukoza bağımlı insülin sekresyonunu artırma
- Glukagon sekresyonunu azaltma GLP-1 reseptör agonistleri, diyabet ve obezite tedavisi için FDA onayı almıştır. İlginç biçimde, bu ilaçları diyabet veya obezite nedeniyle kullanan hastalara ilişkin anekdot niteliğindeki kanıtlar, söz konusu hastaların alkol tüketimini azaltabileceğine işaret etmektedir.
Semaglutid Çalışmasının Tasarımı ve Sonuç Ölçütleri
Dr. Hendershot ve meslektaşlarının yürüttüğü çalışma, GLP-1 reseptör agonistlerinin AKB’deki etkinliği ve güvenilirliğine ilişkin daha ikna edici kanıtlar sunmaktadır. Araştırmacılar, uzun etkili bir GLP-1 reseptör agonisti olan Semaglutid ile 0,25 ve 0,5 mg FDA onaylı dozlarını kullanarak randomize, çift kör, plasebo kontrollü bir klinik çalışma (RKÇ) gerçekleştirmiştir.
Çalışma, iki tür sonuç ölçütü uygulaması bakımından yenilikçi bir nitelik taşımaktadır:
- 9 haftalık ayaktan tedavi süreci boyunca haftalık standart alkol tüketimi verileri
- Katılımcıların tercih ettikleri alkollü içeceğe serbestçe erişebildiği 2 saatlik bir insan laboratuvarı oturumunda gözlemlenen gönüllü alkol tüketimi
PDF ve diğer dosyaları indirin
Sonuçlar: Ağır İçki İçilen Gün Sayısında Azalma
Çalışma sonuçları, Semaglutid’in belirgin bir yarar sağladığını ortaya koymuştur. Katılımcıların AKB için tedavi aramamış olmaları ve eşlik eden psikososyal bir tedavi sunulmamış olması göz önüne alındığında, bu bulgu özellikle dikkat çekicidir.
Semaglutid şu parametreleri anlamlı ölçüde azaltmıştır:
- İçki içilen günlerdeki içki sayısı
- Ağır içki içilen gün sayısı (kadınlar için ≥4, erkekler için ≥5 içki olarak tanımlanmıştır)
- Öz bildirime dayalı alkol özlemi İçki içilen gün sayısı üzerinde anlamlı bir etki gözlemlenmemiş olması, Semaglutid’in tam abstinansı sağlamayabileceğine işaret etmektedir.
Laboratuvar oturumunda Semaglutid:
- Alkol tüketimini yaklaşık 2 standart içki düzeyinde (26 g alkol) azaltmıştır
- Ortalama nefes alkol konsantrasyonunda %57 oranında düşüşe yol açmıştır
Advers Olaylar GLP-1 Profiline Uymaktadır
Semaglutid iyi tolere edilmiştir. Advers olaylar büyük ölçüde bir GLP-1 reseptör agonistinden beklenen nitelikte olmuştur:
- İştah azalması
- GI semptomlar
- Baş ağrısı Ciddi advers olay bildirilmemiştir. Advers olay nedeniyle çalışmadan ayrılan katılımcı olmamış ve alkol ile ilaç etkileşimi gözlemlenmemiştir. Beklendiği üzere, Semaglutid kullanan katılımcılar vücut ağırlıklarının yaklaşık %5’ini kaybetmiştir.
PDF ve diğer dosyaları indirin
Çalışmanın Sınırlılıkları Genellenebilirliği Etkilemektedir
Bu bulgular umut verici olmakla birlikte, tüm hastalara genellenemeyebilir. Çalışmaya şu özelliklere sahip katılımcılar dahil edilmemiştir:
- Ağır tıbbi veya psikiyatrik komorbidite
- Diğer madde kullanım bozuklukları (tütün ve kannabis hariç) Oysa gerçek klinik pratikte, ağır alkol tüketimi olan pek çok hastada karaciğer hastalığı veya depresyon gibi komorbidite bulunmaktadır. Bu nedenle Semaglutid, başlangıçta hafif AKB olan hastalar için daha uygun bir seçenek olabilir. Ayrıca bazı hastaların haftalık subkütan enjeksiyon gerekliliğinden kaçınabileceği göz ardı edilmemelidir.
Semaglutid Kullanımına Yönelik Klinik Öneriler
Semaglutid, AKB tedavisinde umut vaat eden yeni bir seçenektir. Hem faz 1 hem de faz 2 RKÇ’lerde etkinlik ve tolerabilite açısından olumlu sonuçlar vermiştir.
Klinik açıdan ilgili komorbiditeler dikkatle tarandıktan sonra, mevcut onaylı tedavilere yeterli yanıt alınamayan AKB hastalarında semaglutid değerlendirilmesini öneririm.
PDF ve diğer dosyaları indirin
Abstract
Orijinal makalenin özeti, İngilizce olarak verilmiştir.
Once-Weekly Semaglutide in Adults With Alcohol Use Disorder A Randomized Clinical Trial
Christian S. Hendershot, PhD, Michael P. Bremmer, MA, Michael B. Paladino, BS, et al
Importance
Preclinical, observational, and pharmacoepidemiology evidence indicates that glucagon-like peptide 1 receptor agonists (GLP-1RAs) may reduce alcohol intake. Randomized trials are needed to determine the clinical significance of these findings.
Objective
To evaluate the effects of once-weekly subcutaneous semaglutide on alcohol consumption and craving in adults with alcohol use disorder (AUD).
Design, Setting, and Participants
This was a phase 2, double-blind, randomized, parallel-arm trial involving 9 weeks of outpatient treatment. Enrollment occurred at an academic medical center in the US from September 2022 to February 2024. Of 504 potential participants assessed, 48 non-treatment-seeking participants with AUD were randomized.
Intervention
Participants received semaglutide (0.25 mg/week for 4 weeks, 0.5 mg/week for 4 weeks, and 1.0 mg for 1 week) or placebo at weekly clinic visits.
Main Outcomes and Measures
The primary outcome was laboratory alcohol self-administration, measured at pretreatment and posttreatment (0.5 mg/week). Secondary and exploratory outcomes, including prospective changes in alcohol consumption and craving, were assessed at outpatient visits.
Results
Forty-eight participants (34 [71%] female; mean [SD] age, 39.9 [10.6] years) were randomized. Low-dose semaglutide reduced the amount of alcohol consumed during a posttreatment laboratory self-administration task, with evidence of medium to large effect sizes for grams of alcohol consumed (β, -0.48; 95% CI, -0.85 to -0.11; P = .01) and peak breath alcohol concentration (β, -0.46; 95% CI, -0.87 to -0.06; P = .03). Semaglutide treatment did not affect average drinks per calendar day or number of drinking days, but significantly reduced drinks per drinking day (β, -0.41; 95% CI, -0.73 to -0.09; P = .04) and weekly alcohol craving (β, -0.39; 95% CI, -0.73 to -0.06; P = .01), also predicting greater reductions in heavy drinking over time relative to placebo (β, 0.84; 95% CI, 0.71 to 0.99; P = .04). A significant treatment-by-time interaction indicated that semaglutide treatment predicted greater relative reductions in cigarettes per day in a subsample of individuals with current cigarette use (β, -0.10; 95% CI, -0.16 to -0.03; P = .005).
Conclusions and Relevance
These findings provide initial prospective evidence that low-dose semaglutide can reduce craving and some drinking outcomes, justifying larger clinical trials to evaluate GLP-1RAs for alcohol use disorder.
Trial Registration
ClinicalTrials.gov Identifier: NCT05520775.
Kaynak
Hendershot, C.; Bremmer, M.; Paladino, M.; Kostantinis, G.; Gilmore, T.; Sullivan, N. et al. (2025). Once-Weekly Semaglutide in Adults With Alcohol Use Disorder. JAMA Psychiatry; 82(4):395.
